Ένας δωρεάν χάρτης με 101 ιστορικά κτήρια για μια μοναδική βόλτα στην 4η Δημοτική Κοινότητα του Δήμου της Αθήνας
Ακαδημία Πλατωνος, Κολοκυνθούς, Κολωνός, Σεπόλια, γειτονιές γεμάτες μεσοπολεμικά κτήρια. Ο χάρτης μάς προσκαλεί να τα ανακαλύψουμε! Θα διανέμεται δωρεάν το Σάββατο 16/5, 11.30-13.30, στην Αίθουσα Εκδηλώσεων της 4ης ΔΚ, Αλεξάνδρειας 35, όπου θα πραγματοποιούνται εργαστήρια καταγραφής, αναζήτησης ιστορικών κτηρίων, και την Κυριακή 17/5, 10.30πμ στην ξενάγηση της MONUMENTA στον Κολωνό. Σημείο συνάντησης: Καπνεργοστάσιο, Λένορμαν 218.
Στο πλαίσιο της δράσης ΑΓΝΩΣΤΕΣ ΓΩΝΙΕΣ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ - 4η ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ των Περιφέρεια Αττικης, ΟΠΑΝΔΑ MONUMENTA, HAPPY ELEPHANT #historicalbuilding #walkingtour #Athens
Ήρθε άραγε το τέλος του ΠΑΛΑΣ;
Ομόφωνη η γνωμοδότηση του ΚΣΝΜ του ΥΠΠΟ υπέρ του μη χαρακτηρισμού του κινηματογράφου Πάλας στο Παγκράτι, ενός από τους παλαιότερους κινηματογράφους της Αθήνας. Ο ίδιος ο ιδιοκτήτης ο αείμνηστος Ματθαίος Πόταγας ανέφερε περήφανα ότι ήταν έργο του γνωστού αρχιτέκτονα Βασιλείου Κασσάνδρα, που σχεδίασε τον χειμερινό τη δεκαετία του 1930.
Η MONUMENTA και κάτοικοι είχαν ζητήσει την κήρυξη του ως μνημείου από το ΥΠΠΟ, το 2024.
Καπνεργοστάσιο, Λένορμαν,, Αθήνα ☀️Ξενάγηση
Το Δημόσιο Καπνεργοστάσιο με το υπέροχο γυάλινο αίθριο σχεδιάστηκε από τους πολιτικούς μηχανικούς Παύλο Αθανασάκη και Αντώνη Λιγδόπουλο και την κατασκευή ανέλαβε ο πολιτικός μηχανικός Ν. Γαβαλάς. Κτίστηκε τον Μεσοπόλεμο, στο διάστημα 1928-1930 από το Ελληνικό Δημόσιο. Αποτελείται από τέσσεις πτέρυγες, δύο ορόφους και ημιυπόγειο. Το ισογειο ήταν για την κοπή και συσκευασία του καπνού, το τελωνείο, ενώ ο όροφος ήταν για την παραγωγή των τσιγάρων και των πούρων.
Η Μαρία Δανιηλ αναφέρει στο άρθρο της «Τo Καπνεργοστάσιο Αθηνών. Τ’ αποκαΐδια μιας καπνικής βιομηχανίας» (ΜΟΝUMENTA, τεύχος 4): Μορφολογικά διαμορφώθηκε κάτω από το πνεύμα του μοντερνισμού που εκφράστηκε μέσα από μια «πουριστική» φυσιογνωμία και λιτό διάκοσμο. Στον όροφο και σε τμήμα του ισογείου στεγάζεται σήμερα η Βιβλιοθήκη της Βουλής των Ελλήνων.
Από το Καπνεργοστάσιο ξεκινά η δωρεάν ξενάγηση της MONUMENTA στον Κολωνό, την Κυριακή 17 Μαΐου στις 10.30πμ στο πλαίσιο της δράσης ΑΓΝΩΣΤΕΣ ΓΩΝΙΕΣ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ - 4η ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ των Περιφέρεια Αττικης, ΟΠΑΝΔΑ MONUMENTA, HAPPY ELEPHANT #historicalbuilding #walkingtour #Athens
Ο Κινηματογράφος Πάλας, στο Παγκράτι στο Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων
Στο Παγκράτι, στην οδό Υμηττού 109, διατηρείται ο κινηματογράφος Πάλας, ένας από τους παλαιότερους της Αθήνας. Ο κινηματογράφος δημιουργήθηκε γύρω στα 1924 (σε αεροφωτογραφία του 1929 είναι ήδη κτισμένος) και περίπου δέκα χρόνια αργότερα ο σπουδαίος αρχιτέκτονας Βασίλειος Κασσάνδρας ανέλαβε να σχεδιάσει την αίθουσα του χειμερινού κινηματογράφου.
Η MONUMENTA και κάτοικοι ζήτησαν το 2024 τον χαρακτηρισμό του κινηματογράφου ως μνημείου στο σύνολό του σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν.3028/2002, γιατί αποτελεί ιστορικό κινηματογράφο, τοπόσημο για το Παγκράτι, σημείο αναφοράς συνδεδεμένο με την ιστορική μνήμη και την πολιτιστική παράδοση των κατοίκων της περιοχής και της Αθήνας, σημαντικό τεκμήριο για την ιστορία του ελληνικού κινηματογράφου, εκφράζει το αρχιτεκτονικό ύφος των επιλογών του Μεσοπολέμου για τον σχεδιασμό χώρων συνάθροισης κοινού και είναι έργο επώνυμης αρχιτεκτονικής.
Την Πέμπτη 30/4/26 εξετάζεται στο Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων το θέμα του χαρακτηρισμού ή μη του κινηματογράφου Πάλας. Πήρε τελικά αναβολή η συζήτηση του θέματος. #Athens #historicalbuilding #interwararchitecture #cinePalas #MONUMENTatRisk
Ζαΐμη 1 και Στουρνάρη, Αθήνα
Το 1934 ολοκληρώνεται η κατασκευή ενός σπουδαίου κτηρίου του μοντέρνου κινήματος. Πρόκειται για την πολυώροφη πολυκατοικία που σχεδίασαν οι Θ. Βαλεντής και Π. Μιχαηλίδης. Ήταν συμφοιτητές στο Ε.Μ.Π. και συνεργάστηκαν για τρία χρόνια. Στο βιβλίο των Σαχανά, Στεφανίδου, Τσιτιρίδου, Σαμουηλίδου «Ο αρχιτέκτονας Θουκυδίδης Π. Βαλεντής» διαβάζουμε «Η καλύτερη έκφραση των αρχιτεκτονικών ικανοτήτων των δύο αρχιτεκτόνων είναι η πολυκατοικία των αδελφών Μιχαηλίδη στις οδούς Ζαΐμη και Στουρνάρη (μελέτη 1933), η οποία αποτελεί και την πρώτη ενασχόλησή τους με πολυώροφο κτίσμα. Η γωνιακή πολυκατοικία ενσωματώνει τα διδάγματα του Le Corbusier». #Athens #historicalbuilding #modernmovement #MONUMENTA
Δέκα χρόνια «Παιδί Πόλη Μνημεία», της Τεχνόπολης, τώρα στο Σύνταγμα! με τι άλλο μια περιήγηση στα μέγαρα και στη μνήμη της πόλης, και ραδιοφωνική εκπομπή του Αθήνα 9.84 αφιέρωμα σε ένα από τα πιο σημαντικά προγράμματα για την αρχιτεκτονική κληρονομιά! #kids4city #MONUMENTA #ATHENS Π
Διαγωνισμός Φωτογραφίας «Άγνωστες γωνιές της Αθήνας - 4η Δημοτική Κοινότητα» (10 Απριλίου-10 Μαΐου 2026)
Ο διαγωνισμός φωτογραφίας των ΟΠΑΝΔΑ-MONUMENTA
πάει στην 4η Δημοτική Κοινότητα (Ακαδημία Πλατωνος, Κολωνός, Σεπόλια). Κτήρια, αρχαιολογικοί χώροι, πλατείες, δρόμοι, γωνιές γεμάτα ιστορία και ομορφιά κρύβονται στην 4η ΔΚ. Φωτογραφίστε τα και στείλτε δύο έγχρωμες ή ασπρόμαυρες φωτογραφίες στο [email protected] έως 10 Μαΐου. Πληροφορίες #photocompetition #monuments #historicalbuildings
Ναός Αγίου Δημητρίου Ψυχικού, οδός Δημοκρατίας
Εκεί που η οδός Αγίου Δημητρίου συναντά την οδό Δημοκρατίας βρίσκεται ο εγγεγραμμένος σταυροειδής με τρούλλο ναός του Αγίου Δημητρίου. Σχεδιάστηκε από τον αρχιτέκτονα, καθηγητή του ΕΜΠ Αναστάσιο Ορλάνδο και κτίστηκε από τον μηχανικό Θ. Κυριακίδη το διάστημα 1929-1930, πέντε χρόνια μετά την ίδρυση της κηπούπολης του Ψυχικού. Μεταπολεμικά έγιναν επεκτάσεις με υπόστυλες στοές, κωδωνοστάσιο και παρεκκλήσιο. Η αγιογράφησή του είναι εξαιρετικά αξιόλογη. Έγινε σταδιακά σε διάφορες δεκαετίες. Το βλέμμα χαίρεται να αναζητά το χέρι του κάθε αγιογράφου. Διαβάζουμε τα ονόματα Δ. Κάφης, Γ. Μάλαμας, Δ. Πελεκάσης, Ν. Στρατούλης. Τα αφιερώματα αποτελούν πηγή πληροφόρησης για τις οικογένειες που έζησαν στο Ψυχικό. #historicalbuilding #churchAgiosDimitrios #Psychiko #MONUMENTA #iconography
«Συλλέγοντας ιστορίες ιστορικών κτηρίων με τη συνεργασία της τοπικής κοινωνίας σε γειτονιές της Αθήνας και του Πειραιά»
Το ερευνητικό πρόγραμμα «Συλλέγοντας ιστορίες ιστορικών κτηρίων με τη συνεργασία της τοπικής κοινωνίας σε γειτονιές της Αθήνας και του Πειραιά» ξεκίνησε η MONUMENTA, τον Μάρτιο 2026, με την υποστήριξη του Ιδρύματος Ιωάννου Φ. Κωστοπούλου. Το πρόγραμμα αφορά τη συλλογή προφορικών μαρτυριών με τη συνεργασία κατοίκων σχετικά με κτήρια που κτίστηκαν τον 19ο και 20ό αιώνα (1830-1975) στις γειτονιές του Ψυρρή και του Κολωνού στην Αθήνα, της Αγίας Τριάδας στον Πειραιά.
Οι κύριοι στόχοι του προγράμματος είναι η διάσωση προφορικών μαρτυριών, της μνήμης, της άυλης μαρτυρίας για το αρχιτεκτονικό περιβάλλον Αθήνας και Πειραιά και η συνεργασία της τοπικής κοινωνίας στη συλλογή των μαρτυριών προκειμένου οι άμεσα ενδιαφερόμενοι να γνωρίσουν την πόλη όπου ζουν και πράττουν, να την οικειοποιηθούν και να συμβάλλουν στην προστασία και την ανάδειξή της. Οι ιστορικές γειτονιές του Ψυρρή, του Κολωνού, της Αγίας Τριάδας χάνουν τα τελευταία χρόνια την ιστορική τους ταυτότητα, την κοινωνική τους σύνθεση λόγω κατεδάφισης και αλλοίωσης των παλαιών κτηρίων και της υπέρμετρης εμπορευματοποίησης και τουριστικοποίησής τους.
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει μια σειρά δράσεων, όπως διοργάνωση συναντήσεων με κατοίκους για τη συλλογή μαρτυριών μέσω συνεντεύξεων, τη διοργάνωση εκδηλώσεων με τη συνεργασία τοπικών φορέων, την εφαρμογή εκπαιδευτικών προγραμμάτων σε σχολεία, και ξεναγήσεις με ξεναγούς τους κατοίκους. Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα που θα πραγματοποιηθεί στα σχολεία είναι ένα εργαστήρι συλλογής προφορικών μαρτυριών. Το υλικό που θα συγκεντρωθεί θα συμπεριληφθεί σε ηλεκτρονική έκδοση. Το πρόγραμμα αναμένεται να ολοκληρωθεί τον Οκτώβριο 2026.
#historicalbuildings #oralmemories #AthensPeiraias #MONUMENTA
Πληροφορίες; 6973308857, [email protected], (αφίσα: Αθηνά Παπαδοπούλου)
Καταγράφοντας κτήρια με τους μαθητές των Σχολείων του Δήμου Φιλοθέης-Ψυχικού
Στο πλαίσιο του προγράμματος καταγραφής των ιστορικών κτηρίων του Δήμου Φιλοθέης-Ψυχικού που πραγματοποιεί ο ΔΦΨ με τη συνεργασία της MONUMENTA οι μαθητές καταγράφουν το σχολείο τους. Στόχος είναι μία τάξη κάθε σχολείου του Δήμου να παρακολουθήσει το εκπαιδευτικό πρόγραμμα της MONUMENTA «Καταγράφω ένα παλιό κτήριο, ανακαλύπτω την ιστορία του» και να καταγράψει το σχολικό της κτήριο. Καταγράφοντας παρατηρούμε και ανακαλύπτουμε κρυμμένες ιστορίες. #educationalprogram #recordingbuildings #Filothei #Psychiko #MONUMENTA
Αφίσα: Αθηνά Παπαδοπούλου.
Τηλ. επικοινωνίας 6973308857
Γερμανικό Αρχαιολογικό Ινστιτούτο Αθηνών, Φειδίου 1 και Χαρ. Τρικούπη,
Στη συμβολή των οδών Φειδίου 1 και Χαρ. Τρικούπη, βρίσκεται ένα από τα ωραιότερα κτήρια της πρωτεύουσας, χαρακτηριστικό παράδειγμα του ύστερου αθηναϊκού κλασικισμού, χαρακτηρισμένο ως μνημείο από το 1972. Το ΓΑΙ σχεδιάστηκε από τους Γερμανούς αρχιτέκτονες Wilhelm Dörpfeld και Ernst Ziller και το 1888 κατασκευάστηκε, μόλις μέσα σε ένα χρόνο. Να σημειώσουμε ότι ο πλούσιος επιχειρηματίας και γνωστός αρχαιολόγος Heinrich Shliemann είχε αγοράσει το οικόπεδο και αυτός έκτισε το μέγαρο για να χρησιμοποιηθεί από το ΓΑΙ, το οποίο στην αρχή ενοικίαζε το κτήριο και στη συνέχεια το αγόρασε. Το 1900 και το 1910 έγιναν προσθήκες-επεκτάσεις, προς την πλευρά της Χαρ. Τρικούπη, για τη διαμονή υποτρόφων, τη Βιβλιοθήκη και τα Αρχεία. Σε φωτογραφία της δεκαετίας του 1920 διακρίνονται πήλινα αγάλματα στο στηθαίο του δώματος και τοιχογραφίες με Μούσες στις όψεις. Στον ίδιο δρόμο πολύ κοντά βρίσκεται και η οικία του Αυστριακού επιτετραμμένου στην Αθήνα Anton Prokesch von Osten, η οποία κτίστηκε τη δεκαετία του 1830 και αποτελεί ένα από τα παλαιότερα πρώιμα παραδείγματα του αθηναϊκού κλασικισμού. Λειτούργησε ως Ωδείο για πολλά χρόνια και σήμερα αναστηλώνεται από το Υπουργείο Πολιτισμού. (Πηγή πληροφοριών και ΑΜ φωτογραφιών: Katja Sporn με τη συνεργασία του Θεμ. Μπιλή, Το Γερμανικό Αρχαιολογικό Ινστιτούτο). #Athens #historicalbuilding #neoclassicalbuilding #MONUMENTA #GAI
