Η Κοινωνία των Δέντρων σας προσκαλεί στο λόφο του Κουμά, από Πέμπτη έως Κυριακή (5/03 - 8/03), 9 το πρωί με 5 το απόγευμα, για να φυτέψουμε διακόσια ακόμη δέντρα κι ίσως και παραπάνω!
Την ώρα που το μέλλον της ανθρωπότητας, του πλανήτη, του κλίματος , αλλα και της γεωγραφίας μας μοιάζει ζοφερό, εμείς συνεχίζουμε να κάνουμε αυτό το λίγο που περνάει από το χέρι μας: μαζευόμαστε ως φίλοι, ως συνάνθρωποι, ως νησιωτική κοινότητα, για να εργαστούμε μαζί και να αποκαταστήσουμε σιγά-σιγά το κοινό σπίτι όλων των πλασμάτων, το σπίτι μας, το δάσος. Παράλληλα καλλιεργούμε την κοινή μας συνείδηση με πράξεις προσφοράς προς τη φύση, προς το κοινό, προς εμάς τους ίδιους. Το να μάθουμε να συνεργαζόμαστε αφιλοκερδώς είναι κάτι που μας χρειάστηκε πάντα, μας χρειάζεται και σίγουρα θα μας χρειαστεί στους αβέβαιους καιρούς που μας έρχονται. Φύτεψε ένα δέντρο ή έναν σπόρο και άφησε τις ρίζες τους να σε ενώσουν κάτω από την επιφάνεια με ανθρώπους που δεν γνώριζες πριν ή που θεωρούσες πολύ διαφορετικούς από εσένα. Η κοινή μας εργασία προσφοράς είναι το χώμα μέσα στο οποίο θα μεγαλώσουν οι ρίζες μας και θα συναντηθούν.
Τα δενδρύλια είναι δωρεά του Aegean Film Festival – Φεστιβάλ Κινηματογράφου Αιγαίου και του Δήμου Πάτμου.
Ραντεβού στον Κουμά με ελπίδα και αισιοδοξία,
Κοινωνία των Δέντρων
Αυτή η συκιά δεν χρειάζεται πολλά - μόνο χρόνο και τη σωστή στήριξη.
Στην αναγέννηση της φύσης μικρές παρεμβάσεις σαν κι αυτή βοηθούν τα νεαρά δέντρα να προσαρμοστούν στο περιβάλλον τους και να αναπτύξουν δυνατές ρίζες, χωρίς συνεχή ανθρώπινη παρέμβαση.
This fig tree doesn’t need much - just time and the right support.
In rewilding small interventions like this help young trees adapt to their environment, build strong roots, and grow resilient without constant input.
We didn't stop after the festival! A few weeks ago a team of volunteers got together to clean up some of spots on our favourite hill all the while watering and checking up on the progress the seedlings are making.
We noticed that seeds from 20 different herbs and legumes, sown and nested between rocks that we place at the foot of each planted tree, sprouted after the first watering already and now a tiny ecosystem and herb garden can be observed at each of the 400 trees planted!
Δεν σταματήσαμε μετά το φεστιβάλ! Πριν από μερικές εβδομάδες, μια ομάδα εθελοντών συγκεντρώθηκε για να καθαρίσει μερικά σημεία στον αγαπημένο μας λόφο, ενώ παράλληλα πότιζε και έλεγχε την πρόοδο των δενδρυλλίων.
Παρατηρήσαμε ότι οι σπόροι από 20 διαφορετικά βότανα και όσπρια, που σπάρθηκαν και τοποθετήθηκαν ανάμεσα σε πέτρες που βάλαμε στους πρόποδες κάθε φυτεμένου δέντρου, βλάστησαν ήδη μετά το πρώτο πότισμα και τώρα μπορεί κανείς να παρατηρήσει ένα μικροσκοπικό οικοσύστημα και έναν βοτανόκηπο σε κάθε ένα από τα 400 δέντρα που φυτεύτηκαν!
Ένα μεγάλο και θερμό ευχαριστώ σε όλους όσους συμμετείχαν, στήριξαν, πρόσφεραν, εργάστηκαν, εμπνεύστηκαν και στήριξαν έμπρακτα το φεστιβάλ: στους χορηγούς, στους συνεργάτες, στους εθελοντές, στους ομιλητές, στους κατοίκους της Πάτμου και σε κάθε άνθρωπο που συνέβαλε — μικρά ή μεγάλα — στη φετινή προσπάθεια. Χωρίς εσάς τίποτα από όλα αυτά δεν θα ήταν δυνατό.
Σημείωση: Χρηματοδοτούμενο από το Πρόγραμμα «Σημεία Στήριξης». Ωστόσο, οι απόψεις και οι γνώμες που εκφράζονται ανήκουν μόνο στον/στους συντάκτη/ες και δεν αντανακλούν κατ' ανάγκη τις απόψεις και τις γνώμες των συμμετεχόντων στο Πρόγραμμα Ιδρυμάτων.
As the week drew to a close, we shifted from work in the hills to community activities across the island.
On Sunday, we held the 5 km run from Skala to Koumas and back — linking our rewilding site to the town center. Later, the treasure hunt brought locals and visitors together to explore Patmos in teams, reconnecting with the island’s stories and paths.
Before the festival ended, we completed the works at Koumas — checking irrigation lines and ensuring the young trees will have the water they need through the dry months.
In the evening, at Patmion Cultural Center, we gathered once more for a screening of a film by Giannis Nikolaou, a reminder of the creative vision that helped form the Community of Trees.
The final days also focused on food and exchange. At Pernéra Vegan Restaurant, we joined a workshop on Ecological Mediterranean Cooking and the “Blue Zones” — exploring how simple, local food connects health, ecology, and community.
We closed the 4th Ecofestival with a shared meal — a steady, practical ending to a full week of work and learning.
Καθώς πλησίαζε το τέλος της εβδομάδας, περάσαμε από τις εργασίες στους λόφους σε δράσεις μέσα στην κοινότητα.
Την Κυριακή πραγματοποιήθηκε ο αγώνας δρόμου 5 χιλιομέτρων από τη Σκάλα προς τον Κούμα και πίσω – μια διαδρομή που ενώνει το σημείο αναδάσωσης με το κέντρο του νησιού.
Ακολούθησε το κυνήγι θησαυρού, όπου κάτοικοι και επισκέπτες εξερεύνησαν την Πάτμο ομαδικά, ξανασυνδέοντας ιστορίες και τοπία.
Πριν το τέλος του φεστιβάλ, ολοκληρώσαμε τις εργασίες στον Κούμα – ελέγχοντας το σύστημα άρδευσης και διασφαλίζοντας ότι τα νεαρά δέντρα θα έχουν το νερό που χρειάζονται τους ξηρούς μήνες.
Το βράδυ, στο Πατμείον Πνευματικό Κέντρο, παρακολουθήσαμε την προβολή ταινίας του Γιάννη Νικολάου, μια υπενθύμιση του δημιουργικού οράματος που ενέπνευσε την Κοινωνία των Δέντρων.
Τις τελευταίες μέρες εστιάσαμε επίσης στη διατροφή και την ανταλλαγή γνώσεων. Στον κήπο του Pernéra Vegan Restaurant, συμμετείχαμε σε εργαστήριο Οικολογικής Μεσογειακής Μαγειρικής και “Μπλε Ζωνών” – πώς η τοπική διατροφή στηρίζει την υγεία και τη βιωσιμότητα. Το δείπνο λήξης ήταν μια απλή, ουσιαστική στιγμή ολοκλήρωσης μιας γεμάτης εβδομάδας.
Rewilding isn’t only about planting trees — it’s also about changing how we think.
On the third and fourth days of the festival, we shifted from fieldwork to reflection, learning, and memory.
We listened to agronomist Spyros Geravelis speak about our disconnection from nature and how it affects our well-being. Then Sabrina Dalla Vale, eco-philosopher, introduced ecopoetics — the idea that caring for the land and expressing it through art belong to the same continuum.
The next morning we took these ideas outside, into Petra, walking, observing, and writing in the landscape. Learning in the field reminded us that knowledge grows best when shared outdoors.
In the evenings we honored Ioannis Nikolaou, co-founder of Community of Trees, and watched The Salt of the Earth — Sebastião Salgado’s photographic tribute to the planet.
Throughout the week, the photography exhibition at Patmion continued this thread, inviting us to see Patmos through the eyes of those who study and love its nature.
Η αναγέννηση της φύσης δεν αφορά μόνο τη φύτευση δέντρων – αφορά και τον τρόπο που σκεφτόμαστε.
Την τρίτη και τέταρτη μέρα του φεστιβάλ δώσαμε χώρο στον στοχασμό, τη γνώση και τη μνήμη.
Ακούσαμε τον Σπύρο Γεραβέλη να μιλά για την αποξένωση από τη φύση και την επίδρασή της στην ψυχική ισορροπία. Στη συνέχεια η Sabrina Dalla Vale, οικο-φιλόσοφος, παρουσίασε την οικοποιητική, όπου η φροντίδα της γης και η καλλιτεχνική έκφραση αποτελούν ενιαία συνέχεια.
Την επόμενη μέρα βγήκαμε στην Πέτρα για πρακτική εφαρμογή: περπάτημα, παρατήρηση και γραφή μέσα στο τοπίο — γιατί η γνώση ανθίζει πιο δυνατά μέσα στη φύση.
Τα βράδια τιμήσαμε τον Γιάννη Νικολάου, συνιδρυτή της Κοινωνίας των Δέντρων, και παρακολουθήσαμε το The Salt of the Earth του Sebastião Salgado.
Καθ’ όλη τη διάρκεια της εβδομάδας, η έκθεση φωτογραφίας στο Πατμείον συνέδεσε όλα τα παραπάνω, δείχνοντάς μας την Πάτμο μέσα από τα μάτια όσων αγαπούν και μελετούν τη φύση της.
Με την υποστήριξη του Ιδρύματος Κώστα Μ. Λεμού και του προγράμματος Σημεία Στήριξης.
#ΟικολογικόΦεστιβάλΠάτμου #ΑναγέννησηΦύσης #Πάτμος #ΦύσηΚαιΠολιτισμός #RewildingPatmos #Περμακουλτούρα #EcofestivalPatmos #PatmosGreece #EcologyCulture
Over the next two days, we put theory into practice on Koumas Hill — mixing clay, soil, and native seeds to create thousands of seed balls, then sowing them across the hillside.
These small spheres are a simple permaculture technique that protects seeds from wind and birds until the first rains come. Each one carries the possibility of life — wild herbs, shrubs, and trees that can stabilize the soil, restore biodiversity, and bring shade back to the land.
We planted together with local schools, learning that rewilding is also about education: showing how soil, water, and plants work as one living system. Between seed ball making, tree planting, and cleaning the area, the hill began to change — not in appearance yet, but in intention.
It felt good to get our hands dirty, to see everyone working side by side, and to know that regeneration starts with action.
Supported by the Costas M. Lemos Foundation and the Points of Support program.
Τις επόμενες δύο μέρες περάσαμε στη δράση, στον λόφο του Κούμα, φτιάχνοντας χιλιάδες σβώλους σπόρων από άργιλο, χώμα και ντόπιους σπόρους, και τους σπείραμε στις πλαγιές. Αυτοί οι μικροί σβώλοι είναι μια απλή τεχνική της περμακουλτούρας που προστατεύει τους σπόρους από τον άνεμο και τα πουλιά μέχρι να έρθουν οι πρώτες βροχές. Κάθε σβώλος κρύβει τη δυνατότητα ζωής – άγρια βότανα, θάμνους και δέντρα που σταθεροποιούν το έδαφος, επαναφέρουν τη βιοποικιλότητα και φέρνουν ξανά σκιά στη γη.
Φυτέψαμε μαζί με τα σχολεία της Πάτμου, μαθαίνοντας ότι η αναγέννηση της φύσης είναι και μάθημα: πώς το έδαφος, το νερό και τα φυτά συνεργάζονται σαν ένα ζωντανό σύστημα. Ανάμεσα στις φυτεύσεις, την παραγωγή σβώλων και τον καθαρισμό της περιοχής, ο λόφος άρχισε να αλλάζει – όχι ακόμα στην όψη του, αλλά στην πρόθεση.
Ήταν όμορφο να λερώσουμε τα χέρια μας, να δουλέψουμε όλοι μαζί και να νιώσουμε ότι η αλλαγή ξεκινά με πράξη.
Με την υποστήριξη του Ιδρύματος Κώστα Μ. Λεμού και του προγράμματος Σημεία Στήριξης.
#CommunityOfTrees #ΟικολογικόΦεστιβάλΠάτμου #ΑναγέννησηΦύσης #Περμακουλτούρα #ΥγείαΕδάφους #Πάτμος #RewildingPatmos #EcofestivalPatmos #PermacultureGreece #SoilHealth #PatmosGreece #RewildingEurope
The 4th Patmos Ecofestival began on October 30 with a simple, essential act: collecting wild seeds.
At the Patoinos Estate in Grikos, we gathered to learn about the importance of local species in restoring ecosystems. Under the guidance of Dorian Amar, we explored how to identify, collect, and store native seeds responsibly, taking only what the plant can spare and ensuring biodiversity stays intact.
These seeds are the foundation of rewilding on Patmos. They carry the memory of this land - of dry summers, strong winds, and thin soil - and remind us that regeneration starts with what already belongs here.
It was a great way to start the festival: practical, collaborative, and full of purpose. Every handful of seeds collected represents a future planting, a patch of shade, a return of life to the hillsides.
Το 4ο Οικολογικό Φεστιβάλ της Πάτμου ξεκίνησε στις 30 Οκτωβρίου με μια απλή αλλά ουσιαστική πράξη: τη συλλογή άγριων σπόρων. Στο κτήμα Πάτοινος στον Γροίκο, συγκεντρωθήκαμε για να μάθουμε τη σημασία των ντόπιων ειδών στην αποκατάσταση των οικοσυστημάτων. Με την καθοδήγηση του Dorian Amar, γνωρίσαμε πώς να αναγνωρίζουμε, να συλλέγουμε και να αποθηκεύουμε σπόρους υπεύθυνα – παίρνοντας μόνο ό,τι μπορεί να δώσει το φυτό, χωρίς να διαταράσσουμε τη βιοποικιλότητα.
Αυτοί οι σπόροι είναι η βάση της αναγέννησης της φύσης στην Πάτμο. Κουβαλούν τη μνήμη του τόπου – των ξηρών καλοκαιριών, των δυνατών ανέμων και του λιτού εδάφους – και μας θυμίζουν ότι η αναγέννηση ξεκινά με ό,τι ήδη ανήκει εδώ.
Ήταν ένας υπέροχος τρόπος να ξεκινήσει το φεστιβάλ: πρακτικός, συνεργατικός και γεμάτος σκοπό. Κάθε χούφτα σπόρων που συλλέχθηκε σημαίνει μια μελλοντική φύτευση, μια σκιά, μια επιστροφή ζωής στις πλαγιές του νησιού.
@patoinos
#CommunityOfTrees #EcofestivalPatmos #RewildingPatmos #PermacultureGreece #PatmosGreece #RewildingEurope #SeedSovereignty #Πάτμος #ΟικολογικόΦεστιβάλΠάτμου #ΑναγέννησηΦύσης #Περμακουλτούρα #ΦύσηΚοινότητα
The 4th EcoFestival of Patmos is proud to present Gaio-Graphies as part of its program!
Pavlos Nastas, Eva Tsagkaraki and Emily Meskos photographic work touches on the natural beauty of the Patmian landscape, reminding us of what we hope to preserve and restore.
The exhibition is open from 18:00 to 22:00 from the 29th of October to the 5th of November
Proceeds from the sale of the works will be donated to the Community of Trees
Το 4ο EcoFestival της Πάτμου είναι περήφανο που παρουσιάζει το Gaio-Graphies ως μέρος του προγράμματός του!
Το φωτογραφικό έργο των Παύλου Νάστα, Εύας Τσαγκαράκη και Έμιλι Μέσκος αγγίζει τη φυσική ομορφιά του τοπίου της Πάτμου, υπενθυμίζοντάς μας τι ελπίζουμε να διατηρήσουμε και να αποκαταστήσουμε.
Η έκθεση είναι ανοιχτή από τις 18:00 έως τις 22:00, από τις 29 Οκτωβρίου έως τις 5 Νοεμβρίου.
Τα έσοδα από την πώληση των έργων θα διατεθούν στην Κοινότητα Δέντρων.
Ευχαριστούμε!
@pavlosnastas@evatsagaraki@emily.k.mesko
Το φεστιβάλ ξεκινά σε δύο μέρες! Ορίστε το πλούσιο πρόγραμμά μας γεμάτο αναζωογονητική δράση και ειδικούς καλεσμένους 🌷
The festival begins in two days! Here is our rich program full of rewilding action and special guests🌷
